PPWR 2026: Τι Αλλάζει Στις Συσκευασίες HORECA Για Καφέ, Εστιατόρια & Delivery

Ο PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) είναι ο νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας. Δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 22 Ιανουαρίου 2025 και εφαρμόζεται από τις 12 Αυγούστου 2026. Επειδή είναι κανονισμός και όχι οδηγία, ισχύει άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη. Για τις επιχειρήσεις εστίασης φέρνει αλλαγές που ξεκινούν από φέτος και κλιμακώνονται μέχρι το 2030 και μετά. Σε αυτόν τον οδηγό συγκεντρώνουμε, με βάση το επίσημο κείμενο του κανονισμού, όσα αφορούν καφετέριες, εστιατόρια, ξενοδοχεία και delivery.

Τι είναι ο PPWR και από πότε ισχύει

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 αντικαθιστά σταδιακά την παλιά Οδηγία 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες. Σύμφωνα με το άρθρο 71, τέθηκε σε ισχύ την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή του (11 Φεβρουαρίου 2025) και εφαρμόζεται από τις 12 Αυγούστου 2026. Πολλές υποχρεώσεις όμως έχουν δικές τους, μεταγενέστερες ημερομηνίες.

Ο PPWR δεν καταργεί την Οδηγία (ΕΕ) 2019/904 για τα πλαστικά μιας χρήσης. Οι απαγορεύσεις που ήδη ισχύουν από το 2021, όπως τα πλαστικά καλαμάκια και μαχαιροπίρουνα, παραμένουν.

Χρονοδιάγραμμα για επιχειρήσεις εστίασης

PFAS στις συσκευασίες τροφίμων από 12 Αυγούστου 2026

Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 5, από τις 12 Αυγούστου 2026 δεν τίθενται σε κυκλοφορία συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα αν περιέχουν PFAS (υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες) πάνω από συγκεκριμένα όρια: 25 ppb για κάθε PFAS σε στοχευμένη ανάλυση, 250 ppb για το άθροισμά τους και 50 ppm για το σύνολο των PFAS, μαζί με τα πολυμερή.

Οι PFAS χρησιμοποιούνταν συχνά για να κάνουν χάρτινες συσκευασίες ανθεκτικές σε λίπη και υγρασία. Η υποχρέωση αφορά κυρίως κατασκευαστές και εισαγωγείς. Για μια επιχείρηση εστίασης, το πρακτικό βήμα είναι να αγοράζει από προμηθευτές που μπορούν να επιβεβαιώσουν τη συμμόρφωση των προϊόντων τους.

Take away: ο περιέκτης του πελάτη και η επαναχρησιμοποίηση

Τα άρθρα 32 και 33 αφορούν άμεσα καφετέριες και εστιατόρια με take away:

• Έως 12 Φεβρουαρίου 2027: όσοι πουλούν ζεστά ή κρύα ποτά ή προπαρασκευασμένα τρόφιμα σε πακέτο πρέπει να έχουν σύστημα ώστε ο πελάτης να φέρνει τον δικό του περιέκτη. Η τιμή και οι όροι δεν μπορεί να είναι χειρότεροι από την πώληση με συσκευασία μίας χρήσης, και ο πελάτης ενημερώνεται με ευδιάκριτη πινακίδα.
• Έως 12 Φεβρουαρίου 2028: οι ίδιες επιχειρήσεις πρέπει να προσφέρουν και την επιλογή επαναχρησιμοποιήσιμης συσκευασίας μέσα από σύστημα επαναχρησιμοποίησης, πάλι χωρίς ακριβότερη τιμή.
• Από το 2030: οι επιχειρήσεις «προσπαθούν» να προσφέρουν το 10% των προϊόντων σε επαναχρησιμοποιήσιμη συσκευασία. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν υψηλότερους στόχους.

Σημαντικό: από την υποχρέωση του άρθρου 33 εξαιρούνται οι πολύ μικρές επιχειρήσεις κατά τη Σύσταση 2003/361/ΕΚ, δηλαδή λιγότεροι από 10 εργαζόμενοι και κύκλος εργασιών ή ισολογισμός έως 2 εκατ. ευρώ. Η εξαίρεση αυτή δεν αναφέρεται στο άρθρο 32.

Στην πράξη η συσκευασία μίας χρήσης δεν καταργείται στο take away. Παραμένει, αλλά δίπλα της πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικές. Τα σωστά ποτήρια και καπάκια παραμένουν βασικά, όπως εξηγούμε στον οδηγό για τα ποτήρια και καπάκια μιας χρήσης.

Τι απαγορεύεται από 1 Ιανουαρίου 2030

Το Παράρτημα V, σε συνδυασμό με το άρθρο 25, ορίζει μορφές συσκευασίας που δεν τίθενται σε κυκλοφορία από 1/1/2030. Για την εστίαση και τη φιλοξενία ξεχωρίζουν:

• Πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης για φαγητό και ποτό που καταναλώνεται μέσα στο κατάστημα, δηλαδή σε τραπέζια, καθίσματα και χώρους ορθίων. Παραδείγματα: δίσκοι, πιάτα, κύπελλα, σακούλες και κουτιά μίας χρήσης. Εξαιρούνται εγκαταστάσεις χωρίς πρόσβαση σε πόσιμο νερό.
• Πλαστικές μερίδες μίας χρήσης για σάλτσες, αρτύματα, αλείμματα, κρέμα γάλακτος για καφέ, ζάχαρη και καρυκεύματα. Εξαιρούνται όταν δίνονται μαζί με φαγητό σε πακέτο για έξω και σε χώρους με ιατρική ανάγκη, όπως νοσοκομεία.
• Μικροσυσκευασίες μίας χρήσης στα καταλύματα για σαμπουάν, λοσιόν και σαπούνια που προορίζονται για μεμονωμένη διαμονή.
• Πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς, με εξαιρέσεις για λόγους υγιεινής.

Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν σε πολύ μικρές επιχειρήσεις τη χρήση των συσκευασιών του σημείου 3 όταν αποδεικνύεται ότι δεν είναι τεχνικά δυνατό διαφορετικά. Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει έως τις 12/2/2027 κατευθυντήριες γραμμές με παραδείγματα για το Παράρτημα V, οπότε αξίζει να παρακολουθείς τις εξελίξεις.

Ετικέτες, ανακυκλωσιμότητα και κενός χώρος

• Εναρμονισμένη ετικέτα (άρθρο 12): από τις 12 Αυγούστου 2028 (ή 24 μήνες μετά τις σχετικές εκτελεστικές πράξεις, όποιο είναι μεταγενέστερο) οι συσκευασίες φέρουν ετικέτα με εικονογράμματα για τη σύνθεση των υλικών, ώστε ο καταναλωτής να κάνει σωστή διαλογή.
• Ανακυκλωσιμότητα (άρθρο 6): όλες οι συσκευασίες πρέπει να είναι ανακυκλώσιμες, με κριτήρια σχεδιασμού από 1/1/2030 και ανακύκλωση σε κλίμακα από 1/1/2035, όπως ορίζουν οι σχετικές πράξεις.
• Κενός χώρος (άρθρο 24): έως 1/1/2030 (ή 3 έτη μετά τις εκτελεστικές πράξεις) όσοι γεμίζουν ομαδοποιημένες συσκευασίες, συσκευασίες μεταφοράς ή ηλεκτρονικού εμπορίου πρέπει να μην ξεπερνούν αναλογία κενού χώρου 50%.

Τι να κάνει τώρα μια επιχείρηση εστίασης

1. Κάνε απογραφή συσκευασιών: ποιες χρησιμοποιείς για κατανάλωση μέσα στο κατάστημα, ποιες για take away και ποιες για delivery.
2. Σχεδίασε το «φέρε τον δικό σου περιέκτη» πριν από τις 12/2/2027: διαδικασία υγιεινής στον πάγκο, τιμή και πινακίδα ενημέρωσης.
3. Εξέτασε λύσεις επαναχρησιμοποίησης για το 2028, αν δεν είσαι πολύ μικρή επιχείρηση.
4. Αντικατέστησε σταδιακά τις πλαστικές μερίδες σάλτσας και ζάχαρης που σερβίρεις στα τραπέζια, με ορίζοντα το 2030.
5. Ζήτα από τους προμηθευτές πληροφορίες για συμμόρφωση σε PFAS, ανακυκλωσιμότητα και σήμανση.
6. Παρακολούθησε τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής και τους εθνικούς κανόνες εφαρμογής.

Για τα υλικά που ταιριάζουν σε κάθε χρήση, διάβασε τον οδηγό βιοδιασπώμενη ή πλαστική συσκευασία. Αυτό το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για τη δική σου περίπτωση συμβουλέψου νομικό ή σύμβουλο συμμόρφωσης.

Συχνές ερωτήσεις για τον PPWR

Τι είναι ο PPWR;

Είναι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας (Packaging and Packaging Waste Regulation). Θέτει ενιαίους κανόνες σε όλη την ΕΕ για τον σχεδιασμό, την ανακυκλωσιμότητα, την επισήμανση, την επαναχρησιμοποίηση και τους περιορισμούς ορισμένων μορφών συσκευασίας.

Από πότε εφαρμόζεται ο PPWR;

Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις 11 Φεβρουαρίου 2025 και εφαρμόζεται από τις 12 Αυγούστου 2026. Πολλές επιμέρους υποχρεώσεις έχουν μεταγενέστερες ημερομηνίες, όπως το 2027, το 2028, το 2030 και το 2035.

Απαγορεύονται τα ποτήρια μιας χρήσης για take away;

Όχι. Ο PPWR δεν απαγορεύει τις συσκευασίες μίας χρήσης για take away. Υποχρεώνει όμως τις επιχειρήσεις να δέχονται τον περιέκτη του πελάτη έως τις 12/2/2027 και να προσφέρουν επιλογή επαναχρησιμοποιήσιμης συσκευασίας έως τις 12/2/2028, με εξαίρεση τις πολύ μικρές επιχειρήσεις για τη δεύτερη υποχρέωση.

Τι αλλάζει για το φαγητό που καταναλώνεται μέσα στο κατάστημα;

Από την 1η Ιανουαρίου 2030 απαγορεύεται η διάθεση πλαστικών συσκευασιών μίας χρήσης για φαγητά και ποτά που γεμίζονται και καταναλώνονται μέσα στις εγκαταστάσεις εστίασης, όπως δίσκοι, πιάτα και κύπελλα. Εξαιρούνται εγκαταστάσεις χωρίς πρόσβαση σε πόσιμο νερό.

Απαγορεύονται τα πλαστικά φακελάκια ζάχαρης και σάλτσας;

Από την 1/1/2030 απαγορεύονται οι πλαστικές μερίδες μίας χρήσης για σάλτσες, αρτύματα, ζάχαρη, κρέμα για καφέ και καρυκεύματα στον τομέα της εστίασης. Εξαιρούνται όταν δίνονται μαζί με φαγητό σε πακέτο για έξω και σε χώρους με ιατρική ανάγκη, όπως νοσοκομεία.

Εξαιρούνται οι μικρές επιχειρήσεις από τον PPWR;

Υπάρχουν συγκεκριμένες εξαιρέσεις για πολύ μικρές επιχειρήσεις, δηλαδή με λιγότερους από 10 εργαζόμενους και κύκλο εργασιών ή ισολογισμό έως 2 εκατ. ευρώ. Για παράδειγμα, εξαιρούνται από την υποχρέωση προσφοράς επαναχρησιμοποιήσιμης συσκευασίας του άρθρου 33. Δεν εξαιρούνται όμως από όλες τις υποχρεώσεις.

Τι είναι οι PFAS και γιατί αφορούν τις συσκευασίες τροφίμων;

Οι PFAS είναι συνθετικές χημικές ουσίες που χρησιμοποιήθηκαν για να κάνουν υλικά ανθεκτικά σε λίπη και νερό. Από τις 12 Αυγούστου 2026 οι συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα δεν μπορούν να κυκλοφορούν αν ξεπερνούν τα όρια PFAS που ορίζει το άρθρο 5 του κανονισμού.